سود واردات خودرو به ایران چقدر است؟

آمارهای گمرک نشان می دهد سال گذشته ۳۹ هزار و ۴۰۴ دستگاه خودرو به کشور وارد شده است که متوسط قیمت واقعی این خودروها قبل از پرداخت عوارض و حقوق گمرکی ۲۱ هزار دلار بوده است.

واردات خودرو در سال ۹۰ با ارز دولتی انجام شده است. گران‌ترین ارز هزینه شده برای واردات در اسفند ماه و به طور متوسط ۱۲۱۶ تومان بود.

سایت خبرآنلاین در ۲۲ فروردین گزارشی از وضعیت قیمت فروش خودروهای وارداتی منتشر کرد {+}که در واکنش به آن سازمان توسعه تجارت ایران طی نامه‌ای در مورد وضعیت اخذ عوارض و حقوق گمرکی توضیح داد. 

وضعیت واردات خودرو طی سال ۹۰
ماه	تعداد (دستگاه)	وزن (تن)	میلیارد تومان	میلیون دلار	قیمت هر دستگاه		قیمت دلار وارداتی	حقوق ورودی و عوارض اخذ شده (میلیارد تومان)
					میلیون تومان	دلار
فروردین	2,456	4,233	52	50	21.2	20,483	1,035	63
اردیبهشت	1,994	3,229	50	52	25.12	26,192	959	60
خرداد	2,454	3,949	58	55	23.69	22,232	1,065	70
تیر	1,390	2,302	38	35	27.09	25,110	1,079	45
مرداد	3,830	6,022	76	72	19.84	18,737	1,059	92
شهریور	4,361	7,213	95	90	21.85	20,617	1,060	115
مهر	3,994	6,405	85	79	21.18	19,823	1,068	102
آبان	4,492	7,297	98	92	21.76	20,371	1,068	118
آذر	5,195	7,896	105	97	20.29	18,682	1,086	127
دی	2,644	4,193	65	59	24.69	22,414	1,101	79
بهمن	2,537	4,312	69	59	27.2	23,078	1,179	83
اسفند	4,057	6,390	98	81	24.14	19,845	1,216	118
جمع:	39,404	63,443	889	820	-	-	-	1074
منبع: گمرک ایران

در این نامه آمده است: «با توجه به وظایف این دستگاه در خصوص کالاهای وارداتی به استحضار می‌رساند، حقوق و تکالیف گمرکی در 

نظر گرفته شده برای یک دستگاه خودروی سواری وارداتی به این شرح است: 

ارزش کالا به انضمام کرایه حمل و بیمه بتحت عنوان ارزش CIF کالا/ حقوق ورودی بر اساس ارزش CIS کالا، ۹۰ درصد»، « مالیات بر ارزش افزوده ( براساس مجموع ارزش CIF کالا و حقوق ورودی) محاسبه می شود، ۱۰ درصد»، «هزینه استاندارد، هشت در هزار»، «هزینه شماره گذاری، ۱۰ درصد»، « هزینه چرخه ترکیبی خودروهای بنزینی (برای خودروهای بالای شش لیتر)، ۱۰ درصد».

این سازمان در توضیحات خود اعلام کرد «این میزان تکالیف و عوارض از وارد کنندگان خودرو در چارچوب ضوابط و مقررات گمرکی دریافت می‌شود و  علاوه بر مجموع حقوق ورودی و عوارض و هزینه های ذکر شده، حاشیه سود وارد کنندگان نیز به آن اضافه و قیمت تمام شده خودروی مورد نظر احصا می شود. لازم به ذکر است بر اساس ضوابط ومقررات جاری کشور هرگونه تخلف از قوانین و مقررات در این خصوص از طریق مراجع ذیربط قابل رسیدگی و پیگیری است».

براساس متن این نامه اگر قیمت چند مدل خودروی وارداتی در کشور را محاسبه کنیم به ارقام جالبی در مورد میزان سود وارد کنندگان خودرو می‌رسیم. سود واردات یک پورشه پانامرای۴۲۰ میلیونی،۴۰ درصد، یک لکسوس ۱۷۵ میلیون تومانی، ۱۱۸ درصد و برای یک تویوتا یاریس هاچ‌بک که در کشور هند تولید می‌شود،۹۱ درصد است.

با احتساب این قیمتها، کف سود واردات خودرو در سال ۹۰ (به ارزش ۸۸۹ میلیارد تومان)، ۳۵۶ میلیارد تومان بوده است.

البته سود دولت نیز از محل عوارض و حقوقی که بر واردات این خودروها بسته نیز قابل ملاحظه است. دولت از واردات ۳۹۴۰۴ دستگاه خودرو در سال گذشته، ۱۰۷۴ میلیارد تومان درآمد داشته است.

سرجمع بازار ایجاد شده از واردات خودرو از مجموع سه رقم مالیات، سود واردکننده و قیمت گمرکی ثبت شده به ۲۳۱۹ میلیارد تومان می رسد.

واردات خودروهای لوکس با ارز دولتی انجام گرفته است. ارزی که به طور متوسط سال گذشته ۲۶۳ تومان ارزان تر از ارز آزاد بوده است و با این حساب تنها یارانه تخصیص پیدا کرده به واردات خودرو معادل ۲۱۳ میلیارد تومان بوده است.

فارغ از اینکه رانت این واردات میلیاردی چرا اصلا ایجاد شده و یا برنده واقعی این بازار آشفته کیست، سؤالی که باید مسئولان اقتصادی کشور به آن پاسخ دهند این است که چرا باید زمینه‌ای فراهم شود تا سودهایی تا این حد باد آورده در عرصه اقتصاد کشور قابل کسب باشد؟

زمانی که بحث حمایت از تولید ملی را مطرح می کنیم، تنها راه حمایت از تولید کننده این نیست که از بخش تولید مالیات گرفته نشود و یا به تولید یارانه پرداخته شود. راحت‌ترین راه برای تقویت تولید ایجاد ساختاری است که در دل آن تولید بیشترین سود قابل حصول برای سرمایه را ممکن سازد.

سود ۴۰ درصدی واردات یک دستگاه پورشه انگیزه‌ای برای ورود سرمایه به فضای تولید باقی نمی گذارد. اگر تصور کنیم هزینه ایجاد هر اشتغال صنعتی در کشور ما ۱۰۰ میلیون تومان است با واردات هر پورشه در سال ۹۰ امکان ایجاد یک اشتغال صنعتی از بین رفته است و با سرجمع سود حال از واردات بیش از ۵۶۹۰ شغل صنعتی امکان ایجاد شدن را از دست داده اند.

از سوی دیگر سودهای سهل الوصول میلیاردی تنها به معنی از بین رفتن مستقیم اشتغال نیست. این سودها بازار پولی را هم آشفته می‌کند و این امکان را فراهم می کند که نرخ سود تسهیلات رسمی در اقتصاد ایران تا ۳۵ درصد افزایش پیدا کند {+}. البته خودرو تنها یک نمونه از تاثیر منفی دلالی بر اقتصاد کشور است. فضایی که متاسفانه با سیاست های غلط  پولی تبری بر ریشه تولید می‌شود.

محاسبه سود واردات خودرو بر اساس ارقام رسمی
نوع خودرو	قیمت خودرو				درصد سود
	وارداتی (دلار)	وارداتی (میلیون تومان)	قیمت با احتساب عوارض و حقوق گمرکی (میلیون تومان)	قیمت فروش داخلی (میلیون تومان)
پورشه پانامرا4s سفید 4800cc مدل 2012	106,540	131	300	420	%40
پورشه کاین S مدل 2102 دنده اتوماتیک 8 سیلندر	96,101	118	271	395	%46
مرسدس بنزCLS350مدل 2012	76,144	93	215	420	%96
لکسوس RX350 ساخت 2011 مدل 2012	31,013	35	80	175	%118
تویوتا لکسوس is300 مدل 2012	26,020	32	73	120	%64
تویوتا پرادو 4000cc مدل 2012	23,464	29	66	128	%94
هیوندای گرنجورمدل 2012	18,710	23	53	112	%112
تویوتا یاریس هاچ بک 1300ccمدل 2012	9,298	10	24	46	%91
کیاسراتو کوپه 2000cc مدل 2012	12,113	14	31	54	%74
رنولتیتود اتومات 3500ccمدل 2012	15,198	19	43	88	%106
کیا اسپورتیج 2400cc مدل 2012	16,095	19	43	78	%80
منبع: گمرک ایران، سازمان توسعه تجارت    *قیمت خودروهای وارداتی مربوط به اسفند ماه سال 90 است